3xM-directeur Martien Timmer over parabels, profetie en een nieuwe focus op… Japan

Hij maakt de indruk van iemand die fris in de startblokken staat om vol enthousiasme te beginnen aan nieuwe dingen. Alsof hij nog maar net begint en niet al 28 jaar directeur is. “En zo voelt het ook. De nieuwe dingen die we nu gaan doen kan ik alleen maar doen doordat ik die jarenlange ervaring heb.”

Aan het woord is Martien Timmer, directeur van 3xM. Dertig jaar geleden kwam hij bij deze organisatie binnen als hoofd interne zaken. Twee jaar daarna werd hij waarnemend directeur en vervolgens directeur. “Als er destijds een vacature voor directeur had gestaan, had ik niet gereageerd. Maar ik doe het nu al 28 jaar en vind het nog steeds geweldig”, zegt hij zelf over dit verloop van zijn carrière.

Hoe ben je destijds bij 3xM terecht gekomen?
“Ik werkte in de accountancy, maar ik was er al snel achter dat ik dat niet tot mijn 65e wilde doen. Toen ben ik vier jaar lang gaan bidden om betrokken te raken bij een christelijke organisatie. Ik had verwacht dat het wel ergens op een financiële afdeling van een hulpverleningsorganisatie zou zijn, totdat 3xM dus een vacature had voor hoofd interne zaken.”

Martien Timmer

Wat motiveert je in dit werk en wat geeft jou energie?
“Het is geweldig dat we bezig mogen zijn met het verkondigen van het evangelie en vertellen over Jezus Christus. En dat we mensen tot bekering mogen zien komen in de meest gesloten gebieden op de wereld. Maar ook het contact met partners wereldwijd, in hun cultuur en vaak moeilijke omstandigheden. Die zijn voor mij echt een voorbeeld. We hebben inmiddels onze focus vooral gelegd op het 10/40 window, waarin de meest gesloten landen zitten. We zijn begonnen in Engelstalig Afrika, daarna Oost-Europa en nu richten we ons op gesloten en moeilijk bereikbare gebieden. Mijn rugzak met ervaringen helpt daarbij om dat goed te doen.”

Hoe bereiken jullie de mensen in die gesloten landen?
“Al in 1990 heb ik gezegd dat ik met een andere manier van werken kwam. Dat ging om tv en om samenwerking met lokale partners. We hebben heel bewust gekozen voor het maken van programma’s over sociale thema’s. Je kunt rechtstreeks verkondigende programma’s maken, maar daarmee bereik je een beperkter aantal mensen. Ik vergelijk het met de gelijkenissen uit de Bijbel. Jezus vertelde de gelijkenissen aan iedereen en de uitleg in de kleine groep. Dat is heel effectief. Een rechtstreeks schot knalt vaak tegen een muur van weerstand; een parabel gaat over die muur heen en treft mensen in het hart. Onze programma’s maken grote groepen mensen nieuwsgierig, waar we later in kleine groepen mee kunnen doorpraten. Wij geloven dat dit de manier is waartoe God ons geroepen heeft. Bij die visie en werkwijze zoeken we vervolgens lokale partners.”

Ze vragen soms: kunnen jullie iets minder over Jezus praten? Maar ze zenden het wel uit.

“De programma’s die we maken worden zelfs primetime in moslim-landen uitgezonden omdat ze de thema’s belangrijk vinden. Ze vragen soms: kunnen jullie iets minder over Jezus praten? Maar ze zenden het wel uit. En we bereiken er heel veel mensen mee en het raakt harten, om ze, zoals de Bijbel zegt, tot jaloersheid te verwekken. Dat leidde tot maar liefst 442.000 reacties in 2018, inclusief likes op facebook. Een documentaire over kidnapping in Centraal Azië is op internet inmiddels 8 miljoen keer bekeken. We denken na over het inzetten van social media en over meer aandacht voor discipelschap, maar onze partners kunnen nu de vele reacties soms al niet aan.”

Kopen jullie die zendtijd of nemen omroepen jullie programma’s af?
“Dat is heel verschillend. Ik begin altijd met de vraag of we geen gratis zendtijd kunnen krijgen. Wij helpen hen goede programma’s te maken en eigenlijk zouden ze ons dus moeten betalen. In Afrika lukt die gratis zendtijd, in Azië lukt dat deels wel en deels minder goed. In Estland konden we gratis zendtijd krijgen op de voorwaarde dat we alle kerken bij elkaar zouden krijgen. Daar zijn we voor gegaan, ook toen de Lutherse kerk aanbood het zelf wel te willen doen. Na vijf jaar bedankte Estland ons dat het gelukt was om de kerken samen te brengen. Ze evangeliseren nu zelfs samen.”

“Wij geloven in de kracht van wat Jezus zei in Johannes 17, dat ze allen één zijn opdat de wereld zal geloven. Van daaruit willen we graag een verenigende factor zijn in een land. En dat zijn we ook vaak, vooral doordat kerken hierdoor elkaar leren kennen. Dat is niet mijn werk, maar het is wel een kwestie van volharding.”

Ik geloof dat in Babel in Genesis niet alleen de verschillende talen maar ook de verschillende culturen zijn ontstaan, met een diepe breuk in de communicatie. We moeten bruggen slaan om die kloof te overbruggen.

Bij de viering van je 30-jarig jubileum bij 3xM gaf je aan dat jullie willen uitreiken naar Japan. Waarom juist Japan?
“Na een dag van vasten legde God Japan op mijn hart. En zei er gelijk bij dat het tien jaar zou duren. Inmiddels zijn we acht jaar aan het proberen om binnen te komen. Nu zie ik positieve ontwikkelingen, maar we hebben nog wat stappen te zetten. En die moet ik zelf doen. Dat gaat zo in die culturen. Daar praat je op ‘topniveau’ met elkaar.”

“Mijn ervaring is daarbij ook erg belangrijk. Als ik dit net na mijn aantreden als directeur had moeten doen, was het faliekant mislukt. Inmiddels heb ik veel geleerd van verschillende culturen. Het is heel interessant om over Gods aardbol rond te darren. Wij denken soms dat onze cultuur superieur is, maar die is lang niet volmaakt met zijn doorgeslagen individualisering. Ik geloof dat in Babel in Genesis niet alleen de verschillende talen maar ook de verschillende culturen zijn ontstaan, met een diepe breuk in de communicatie. We moeten bruggen slaan om die kloof te overbruggen. Hoe bereik je die ander? Wat doen mensen en waarom? Wat houdt hen bezig? Als je dat weet kun je een tipje oplichten van de sluier en iets anders laten zien. Bijvoorbeeld in Afrika, waar het collectief heel erg doorgeslagen is en waar eigen initiatief de kop wordt ingedrukt en waar hele hoge werkloosheid is. Dan kun je programma’s maken over mensen die wel initiatief nemen en met Gods hulp bijvoorbeeld een eigen zaak beginnen.”

Martien Timmer in Japan, samen met Jan Bomhof (oud-bestuurslid 3xM), parlementslid mw. Yuriko Yamakawa en pastor en producer Jean Hitoshi Sugita.

Als God zegt dat Japan tien jaar gaat duren, wat doe je dan in die tussentijd?
“Als je zo’n ‘briefje uit de hemel’ krijgt, moet je dat eerst als dusdanig onderscheiden. Daarna ga je het spiegelen met vertrouwde personen. Vervolgens ga je kijken wat je kunt doen om het actief waar te maken. Ik ben contacten gaan leggen en heb reizen ondernomen naar Japan. De eerste vier waren afgrijselijk. Ik kwam nergens binnen. Topleiders wilden niet eens praten en zeiden gewoon nee. Dan zeggen ze dat mensen in Oosterse culturen nooit nee zeggen, maar tegen mij zeiden ze dat wel. Dan moet je veel geduld hebben.”

“Ik vroeg me ook af: waarom Japan? Het is een duur land en een gesloten land waar we geen ingangen hadden. De laatste 100 jaar is er ook weinig vrucht geweest op evangelisatiewerk in Japan. En ik ben ook nog eens een ongeduldig persoon. Maar ik wil gehoorzaam zijn aan God in mijn leven.”

Als leider leg ik een sterk accent op vertrouwen op God. Wat legt God voor verlangens op je hart en leef je vanuit dat verlangen?


Je gaf bij je jubileum ook aan meer in te willen zetten op discipelschap. Vanwaar deze keuze?
“Als mensen in gesloten en moeilijk bereikbare gebieden tot geloof komen, is er geen kerk die ze verder kan helpen. Maar Jezus’ opdracht is wel om ze tot discipelen te maken. We willen de komende tijd uitwerken wat dat voor ons betekent en hoe ver we daar in kunnen gaan.”

“Ik ben daar positief over. Als we Gods stem verstaan en doen wat Hij zegt, dan mogen we zegen verwachten. Ik verwacht dan ook Gods zegen op de stappen die we nu zetten. Wat niet betekent dat het altijd gemakkelijk zal zijn.”

Gods stem verstaan komt regelmatig terug in je verhaal. Dat is een belangrijk thema voor jou?
“Als leider leg ik een sterk accent op vertrouwen op God. Wat legt God voor verlangens op je hart en leef je vanuit dat verlangen? De Bijbel roept ons in 1 Korinthe 14 op om te streven de gaven van de Geest, maar in het bijzonder naar die van profetie. Ik kende dat destijds niet, maar ben er voor gaan bidden. Ik dacht dat dat ook wel vier jaar lang zou duren, net als voor het werk bij 3xM. Maar direct legde God op mijn hart om een oud-collega op te zoeken en het evangelie te vertellen. Ik zag dat niet zitten. Pas drie jaar later heb ik haar benaderd. Toen zei ze: weet je dat ik drie jaar geleden in China tot geloof ben gekomen? … Dat leert je wel dat gehoorzaam zijn de betere weg is.”

“Ook ben ik voorzitter van het landelijke Netwerk Bezinning Profetie, waarmee we willen stimuleren dat kerken in Nederland op een gezonde manier het profetische element meer uitoefenen. En dan gaat het niet om gezochte ervaringen met God, maar om het verstaan van Gods stem. De kern van profetie is mensen (terug) te brengen bij God.”

“Dat verstaan van Gods stem heb je nodig als leider. Eerste vereiste daarvoor is een nauwe relatie met God. Vervolgens moeten we durven wandelen in die roeping en daaraan vasthouden en niet te snel opgeven. Nederigheid is van groot belang om Gods stem te kunnen horen, net als toetsing door anderen. Als we durven uitvoeren wat God op ons hart legt, dan is en blijft het leven met God een groot avontuur!”

3xM is een van de partnerorganisaties van OnMission.

Fotografie: 3xM